Nội dung chính
Việt Nam đã ghi dấu ấn mạnh mẽ khi kim ngạch xuất khẩu bột cá năm 2025 đạt gần 300 triệu USD, mở ra cơ hội tăng trưởng đáng kể cho chuỗi giá trị thủy sản.
1. Số liệu xuất khẩu bột cá năm 2025
Ông Nguyễn Hoài Nam – Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) công bố rằng vào cuối năm 2025, kim ngạch xuất khẩu bột cá của Việt Nam ước tính đạt 300 triệu USD. Con số này chỉ tính riêng phần xuất khẩu, chưa bao gồm tiêu thụ nội địa, cho thấy tiềm năng thực tế còn lớn hơn nhiều.
2. Bột cá – Nguyên liệu chiến lược cho ngành chăn nuôi và nông nghiệp
Bột cá là nguồn protein, axit amin và chất béo thiết yếu, được dùng làm thức ăn cho gia súc, gia cầm, thủy sản và thú cưng. Ngoài ra, nó còn có khả năng chuyển đổi thành phân bón hữu cơ, giúp cải thiện chất lượng đất và tăng năng suất cây trồng.
3. Thị trường tiêu thụ toàn cầu
Theo dữ liệu của VASEP, Peru vẫn là nhà sản xuất và xuất khẩu bột cá lớn nhất, chiếm khoảng 20% sản lượng toàn cầu, chủ yếu từ cá cơm. Trong khi đó, Trung Quốc hiện là quốc gia nhập khẩu bột cá lớn nhất, chiếm tới 90% nhu cầu toàn cầu – một cơ hội xuất khẩu không thể bỏ lỡ cho Việt Nam.
4. Năng lực sản xuất thủy sản nội địa
Năm 2025, tổng sản lượng thủy sản Việt Nam đạt 9,95 triệu tấn, tăng 3% so với năm 2024. Trong đó, sản lượng nuôi trồng chiếm 6,1 triệu tấn (tăng 5,1%) và khai thác 3,83 triệu tấn. Theo công bố của Cục Thủy sản và Kiểm ngư, sản lượng thức ăn thủy sản năm 2025 lên tới 5,39 triệu tấn, trong đó 1,4 triệu tấn cho tôm, 2,02 triệu tấn cho cá tra và 1,97 triệu tấn cho các loài khác.
5. Doanh nghiệp tiêu biểu khai thác phế phẩm
• Công ty TNHH Phúc Lộc (TP.HCM) thu mua khoảng 60 tấn phế phẩm/ngày, sản xuất 4.000‑5.000 tấn bột cá/năm, tạo doanh thu 72‑90 tỷ đồng. Nếu nâng độ đạm lên 64% và nhận hỗ trợ công nghệ, công ty có thể giảm nhập khẩu tới 140.000 tấn bột cá mỗi năm.
• Công ty TNHH Tứ Hải (Phước Thắng) chế biến xương cá đục thành sản phẩm khô, xuất khẩu sang Nhật với giá 10 USD/kg, mang lại 10‑12 tỷ đồng/năm.
• Viện Nghiên cứu hải sản phía Nam tận dụng vỏ ghẹ để sản xuất riêu ghẹ đóng hộp và bột chitosan – nguyên liệu y tế, nông nghiệp, bán được tới 1.000 USD/kg.
6. Triển vọng 2030 và vòng tuần hoàn
Theo dự báo, tới 2030, sản lượng phụ phẩm tôm sẽ đạt 650.000 tấn (giá trị 80‑100 triệu USD) và cá tra 1,3 triệu tấn (giá trị hơn 500 triệu USD). Các phụ phẩm này không chỉ dùng làm bột cá mà còn có thể chuyển thành peptide, enzyme sinh học, vật liệu sinh học và bao bì phân hủy.
7. Kiến nghị chính sách
Ông Nguyễn Hoài Nam đề xuất Bộ Tài chính, Cục Hải quan và Cục Thủy sản, Kiểm ngư điều chỉnh mã HS để bột cá được xếp vào nhóm quản lý của ngành thủy sản, thay vì thuộc ngành chăn nuôi. Điều này sẽ giúp phản ánh đúng giá trị thực tế và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp khai thác nguồn tài nguyên xanh.
Với xu hướng kinh tế tuần hoàn và nhu cầu protein thực vật ngày càng tăng, việc biến phế phụ phẩm thủy sản thành “vàng xanh” không chỉ nâng cao giá trị chuỗi cung ứng mà còn góp phần bảo vệ môi trường biển, đẩy mạnh cạnh tranh quốc tế của ngành thủy sản Việt Nam.
Bạn có câu hỏi về cách khai thác phế phẩm trong doanh nghiệp mình? Hãy để lại bình luận hoặc liên hệ chúng tôi để nhận tư vấn miễn phí.