Nội dung chính
Trong năm 2025, Mỹ chỉ tạo thêm 584.000 việc làm mới – con số thấp nhất trong vòng năm năm gần nhất, đánh dấu một cú sốc sâu rộng cho thị trường lao động.
Tổng quan số liệu việc làm 2025
Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), mức tăng trung bình chỉ đạt 48.000 việc làm mỗi tháng sau khi đã điều chỉnh. Các điều chỉnh lại dữ liệu tháng 10 và 11 cho thấy mức giảm sâu hơn so với báo cáo ban đầu: tháng 10 giảm từ 105.000 việc làm thành 173.000 việc mất, tháng 11 giảm từ tăng 64.000 xuống còn 56.000.
Nguyên nhân: Cuộc đại san phẳng của công nghệ
Business Insider mô tả “hiệu quả” đã biến thành một tôn giáo trong giới công nghệ, đặc biệt tại thung lũng Silicon. Các CEO như Mark Zuckerberg (Meta), Sundar Pichai (Google) và Elon Musk (Tesla, SpaceX) đang dẫn đầu một chiến dịch giảm bớt tầng lớp quản lý trung gian, thay thế bằng AI và các quy trình tinh gọn.
Hình ảnh dưới minh hoạ cách các nhà lãnh đạo này thúc đẩy “cuộc đại san phẳng”.
Hệ quả là hàng loạt vị trí quản lý trung cấp và nhân viên văn phòng bị cắt giảm tại các tập đoàn lớn như Dell, AT&T, Verizon và thậm chí cả trong khu vực công.
Ảnh hưởng tới người lao động trí thức
Jaqueline Kline, sinh viên mới tốt nghiệp, chia sẻ: “Tấm bằng đại học từng là một lợi thế, nhưng giờ không còn giá trị. GPA không còn quan trọng nếu không có việc làm.”
Charley Kim, nhân viên nhân sự trẻ trong ngành công nghệ, mô tả: “Việc được mời phỏng vấn giờ đã khó hơn cả việc vượt qua buổi phỏng vấn.”
Các khu vực còn tăng trưởng
Theo Bộ Lao động Mỹ, việc làm tăng mạnh trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống, y tế và hỗ trợ xã hội vào tháng 12. Ngược lại, bán lẻ và sản xuất tiếp tục kìm hãm tăng trưởng chung.
Thu nhập bình quân theo giờ đã tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước, đạt 37,02 USD, một chỉ số mà Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đang theo dõi để đánh giá áp lực lạm phát.
Rủi ro lạm phát và triển vọng
Một báo cáo của McKinsey (tháng 6/2025) cho thấy gần 80% doanh nghiệp đã áp dụng AI tạo sinh, nhưng ít hơn 30% ghi nhận tác động tích cực tới lợi nhuận. Elon Musk cũng thừa nhận dự án DOGE (Bộ Hiệu quả Chính phủ) chỉ “thành công một chút”.
Với mức tăng lương vẫn duy trì, rủi ro lạm phát vẫn tiềm ẩn, làm phức tạp quyết định lãi suất của Fed trong những tháng tới.
Người lao động như Abbey Owens cho biết: “Ban đầu tôi tìm công việc cụ thể, nhưng giờ tôi sẵn sàng nhận bất kỳ vị trí nào có thể giữ chân tôi.”
Năm 2026 mở ra với nhiều bất định khi “hiệu quả” vẫn chi phối các quyết định nhân sự từ Washington D.C. đến thung lũng Silicon.