Nội dung chính
Ngân hàng phải phân loại khoản vay đã cơ cấu nếu chậm trả dù chỉ một ngày.
1. Trường hợp thực tế của bà Nguyễn Thu Trâm
Bà Nguyễn Thu Trâm (TP.HCM) vay 9,3 tỷ đồng với thời hạn 10 năm. Năm 2024, ngân hàng cho phép cơ cấu lại 300 triệu đồng, trả trong 12 tháng kể từ 25/10/2024, trong khi 9 tỷ đồng còn lại vẫn duy trì lịch trả cũ.
Trong suốt 12 tháng, bà Trâm thanh toán đầy đủ cả gốc và lãi. Đến ngày 20/10/2025, khoản 300 triệu đã được tất toán. Tuy nhiên, vào kỳ trả gốc‑lãi tiếp theo ngày 20/11/2025, bà chậm một ngày và ngân hàng ngay lập tức xếp khoản vay vào nhóm nợ 4 (Nợ nghi ngờ).
2. Cơ sở pháp lý: Thông tư 31/2024/TT‑NHNN
Theo Thông tư số 31/2024/TT‑NHNN ngày 30/6/2024, Điều 10 quy định 5 nhóm phân loại nợ. Đặc biệt, khoản điểm d (ii) nêu rõ:
“(ii) Khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu quá hạn đến 90 ngày theo thời hạn trả nợ được cơ cấu lại lần đầu…”
Do đó, bất kỳ khoản nợ nào đã được cơ cấu và chậm trả từ 01 ngày đến 90 ngày đều phải được xếp vào nhóm 4.
3. Giải thích chi tiết về “cơ cấu lại thời hạn trả nợ”
Theo khoản 2 Điều 3 Thông tư 31/2024/TT‑NHNN, “khoản nợ” là số tiền ngân hàng đã giải ngân và chưa được khách hàng hoàn trả. Khi ngân hàng thực hiện một lần hoặc nhiều lần cơ cấu lại, mỗi lần được tính là một “lần cơ cấu”. Khoản 16 Điều 9 quy định rằng tổng số lần cơ cấu là tổng các lần thực hiện đối với toàn bộ phần nợ.
Trong trường hợp của bà Trâm, chỉ có một lần cơ cấu (300 triệu) và việc chậm trả 1 ngày đã đưa toàn bộ khoản vay vào nhóm 4, vì quy định không phân biệt phần nợ đã cơ cấu và phần nợ còn lại khi có chậm trả trong thời gian cơ cấu.
4. Khi nào khoản nợ có thể được hạ nhóm?
Ngân hàng có thể xem xét hạ nhóm nợ nếu khoản vay đáp ứng các tiêu chí tại khoản 2 Điều 10 Thông tư 31/2024/TT‑NHNN, chẳng hạn như:
- Khách hàng có lịch sử thanh toán tốt trước và sau khi cơ cấu.
- Đã thực hiện các biện pháp bảo đảm bổ sung (cầm cố, bảo lãnh).
- Thời gian chậm trả không vượt quá 30 ngày và khách hàng đã có kế hoạch trả nợ rõ ràng.
Trong thực tiễn, việc hạ nhóm thường đòi hỏi ngân hàng phải có đánh giá nội bộ chi tiết và phê duyệt từ bộ phận quản trị rủi ro.
5. Kết luận và lời khuyên cho khách hàng
Việc ngân hàng phân loại khoản vay đã cơ cấu vào nhóm 4 khi chậm trả dù chỉ một ngày là hoàn toàn phù hợp với quy định hiện hành. Để tránh rủi ro:
- Tuân thủ đúng ngày trả nợ, kể cả trong thời gian đã được cơ cấu.
- Liên hệ ngân hàng ngay khi gặp khó khăn để đề xuất gia hạn hoặc tái cơ cấu thêm.
- Giữ hồ sơ thanh toán và các văn bản cơ cấu để có bằng chứng khi tranh chấp.
Nếu bạn đang ở trong tình huống tương tự, hãy kiểm tra kỹ các điều khoản trong Thông tư 31/2024/TT‑NHNN và yêu cầu ngân hàng cung cấp bản sao hợp đồng cơ cấu để bảo vệ quyền lợi.
Đọc thêm các bài viết liên quan về quản lý rủi ro tín dụng và cách tối ưu hoá khoản vay tại chuyên mục Đầu tư.