Nội dung chính
Hà Nội chuẩn bị triển khai vùng phát thải thấp (LEZ) – Định hướng giao thông xanh
Thủ đô đang đưa ra chuỗi biện pháp quyết liệt để cấm xe tải trên 3.500 kg và hạn chế các phương tiện không đạt chuẩn, nhằm giảm ô nhiễm không khí và xây dựng môi trường giao thông xanh bền vững.
Trong bối cảnh chất lượng không khí tại Hà Nội thường xuyên vượt ngưỡng an toàn, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội công bố kế hoạch triển khai vùng phát thải thấp (Low Emission Zone – LEZ) tại các khu vực trung tâm. Đây là phần quan trọng của chiến lược quốc gia giảm PM2.5 và NOx, đồng thời khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện sạch.
Khung pháp lý và tiêu chí lựa chọn khu vực
LEZ được đưa vào thông qua Nghị quyết số 57 của HĐND Hà Nội, Quyết định số 2530/QĐ‑TTg của Thủ tướng và Quyết định số 43/2025/QĐ‑TTg về tiêu chuẩn khí thải xe ô tô. Để được đưa vào vùng LEZ, một khu vực phải đáp ứng ba tiêu chí chính:
Tiêu chí chọn vùng LEZ
- Thuộc vùng bảo vệ nghiêm ngặt hoặc vùng hạn chế phát thải theo Quy hoạch Thủ đô giai đoạn 2021‑2030, tầm nhìn 2050.
- Đường phố thường xuyên ùn tắc, đạt mức ô nhiễm D‑F theo tiêu chuẩn TCVN 13592:2022.
- Chỉ số AQI trung bình hàng năm dưới mức trung bình quốc gia, dựa trên dữ liệu trạm quan trắc.
Ngoài ra, khu vực cần có kế hoạch phát triển giao thông công cộng, hạ tầng đường bộ đáp ứng yêu cầu, và cơ chế giám sát, đánh giá mức phát thải.
Biện pháp kiểm soát phương tiện
Phòng Quản lý Môi trường sẽ tập trung vào ba nhóm hành động:
Cấm xe tải trên 3.500 kg
Xe tải nặng sẽ bị cấm lưu thông trong vòng LEZ, trừ các trường hợp đặc biệt được cấp phép. Mục tiêu là giảm lượng PM10 và NOx phát sinh từ tải trọng lớn.
Hạn chế xe ô tô và xe máy không đạt chuẩn
Xe ô tô và xe máy chưa đạt tiêu chuẩn Euro 5 (xe máy) hoặc Euro 6 (xe ô tô) sẽ không được phép lưu thông trong khu vực. Đối với xe mô tô kinh doanh trên các nền tảng công nghệ, thành phố sẽ ngừng cấp giấy phép mới.
Ưu tiên phương tiện xanh
Xe điện, hybrid và các phương tiện sử dụng năng lượng sạch sẽ được phép lưu thông không giới hạn, kèm ưu đãi về thuế, phí đăng ký và ưu tiên đỗ bãi.
Hạ tầng và công nghệ hỗ trợ
LEZ sẽ được trang bị hệ thống giám sát thông minh gồm camera AI, cảm biến AQI thời gian thực và phần mềm quản lý phương tiện. Các trạm sạc điện công cộng sẽ được mở rộng, đồng thời xây dựng mạng lưới đường đi bộ và làn xe đạp riêng.
Lộ trình triển khai 2026‑2031
• 2026‑2027: Thí điểm tại vành đai 1 và một số phường trọng điểm.
• 1/1/2028: Mở rộng áp dụng cho toàn bộ vành đai 1 và một phần vành đai 2.
• 1/1/2030: Phạm vi mở rộng tới vành đai 3, bao phủ hầu hết khu vực trung tâm.
• 20231 trở đi: LEZ sẽ được áp dụng cho tất cả các khu vực đáp ứng tiêu chí, đồng thời phối hợp chặt chẽ với công an qua hệ thống camera AI để xử lý vi phạm nhanh chóng.
Đánh giá tác động và mục tiêu giảm PM2.5
Theo Kế hoạch hành động quốc gia 2026‑2030, Hà Nội phải giảm nồng độ PM2.5 20% so với mức 2024 và duy trì giảm trung bình 5 µg/m³ mỗi 5 năm. Đến năm 2030, mức PM2.5 dự kiến sẽ dưới 40 µg/m³, đạt chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Đồng thời, thành phố đặt mục tiêu xây dựng ít nhất 200 công trình xanh và thử nghiệm công nghệ phun sương giảm bụi tại các khu vực ô nhiễm nặng.
Những biện pháp trên không chỉ giúp giảm tải cho môi trường mà còn tạo động lực cho doanh nghiệp và người dân chuyển sang phương tiện sạch, góp phần xây dựng một thành phố thông minh, bền vững.
Văn Ngân / VOV.VN
Bạn nghĩ gì về việc cấm xe tải và thúc đẩy giao thông xanh? Hãy để lại bình luận và chia sẻ bài viết để cùng nhau tạo nên sự thay đổi.