Nội dung chính
Thủ đô Hà Nội đang đứng trước ngưỡng cửa của một kỷ nguyên phát triển mới, đòi hỏi thể chế và quy hoạch phải được nâng tầm để đáp ứng các mục tiêu chiến lược dài hạn.
Bối cảnh hiện tại và những thách thức cốt lõi
Vào chiều ngày 15/1, Hội nghị các tỉnh, thành phố, thủ đô về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội 100 năm đã được tổ chức tại Hà Nội, do Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc trực tiếp chỉ đạo. Hội nghị quy tụ lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính và các Bí thư, Chủ tịch UBND các tỉnh lân cận như Thái Nguyên, Hưng Yên, Bắc Ninh, Phú Thọ, Ninh Bình và Hải Phòng.
Trong bối cảnh kỷ nguyên phát triển mới, hai trụ cột thể chế – Nghị quyết 15 của Bộ Chính trị (2022) và Luật Thủ đô (sửa đổi) 2024 – vẫn chưa đủ tầm vóc để giải quyết các vấn đề chiến lược, dài hạn của Hà Nội.
Kiến nghị tăng cường kết nối hạ tầng từ các tỉnh lân cận
Hưng Yên
Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh việc kết nối toàn diện với Hà Nội là trọng tâm trong quy hoạch 2021‑2030. Tỉnh đã quy hoạch 6 cây cầu vượt sông Hồng, đồng thời đề xuất bổ sung cầu Triều Dương và tuyến cầu Đông Ninh để đồng bộ với Vành đai 4,5 của Hà Nội.
Hưng Yên cũng đề xuất tích hợp hệ thống đường sắt đô thị, đặc biệt là metro tuyến số 8, để giảm áp lực dân cư nội đô và tạo thuận lợi cho giao thông liên vùng.
Phú Thọ
Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương đề xuất chia sẻ chi tiết quy hoạch hai bên bờ sông Hồng, xây dựng tuyến du lịch dọc sông Hồng‑Đà và đồng bộ đầu tư tại các khu vực giáp ranh như Ba Vì, nhằm đảm bảo tính thống nhất trong phát triển vùng.
Đánh giá của Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp & Môi trường
Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương đánh giá quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội là “bài bản, có tầm nhìn dài hạn, hài hòa giữa phát triển kinh tế‑xã hội và quy hoạch đô thị‑nông thôn”. Ông nhấn mạnh cần xây dựng nền tảng pháp lý cho quy hoạch phân khu và chi tiết, đồng thời tăng cường công bố, tuyên truyền để người dân dễ tiếp cận và giám sát.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng cho biết dự thảo quy hoạch liên quan trực tiếp tới quản lý đất đai, tài nguyên nước, khoáng sản và bảo vệ môi trường. Bộ sẽ thí điểm cải tạo hệ thống sông Bắc Hưng Hải trong quý I‑2026, đồng thời hợp tác chặt chẽ với các địa phương để hoàn thiện quy hoạch.
Định hướng quy hoạch mới: “đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa lớp”
Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc đề xuất mô hình quy hoạch đa chiều, thay thế cách tiếp cận truyền thống dựa trên các vùng đô thị hay đô thị vệ tinh. Mô hình này nhằm giải quyết 5 điểm nghẽn lâu năm: ùn tắc giao thông, úng ngập, ô nhiễm môi trường, trật tự đô thị và an toàn thực phẩm.
Đặc biệt, phát triển sông Hồng được xem là “động lực” kết nối kinh tế, văn hoá và sinh thái giữa Hà Nội và các tỉnh. Đề xuất xây dựng bộ tiêu chuẩn chung cho vùng Thủ đô, bao gồm giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt đô thị và quản lý môi trường, sẽ tạo tiền đề cho đầu tư chiến lược và đồng bộ hoá quy hoạch.
Kế hoạch triển khai và lời kêu gọi hành động
Tháng 2/2026, Hà Nội sẽ báo cáo bước đầu về quy hoạch và thể chế mới lên Bộ Chính trị. Tháng 3, hồ sơ sẽ được hoàn thiện để trình Quốc hội khóa XVI vào tháng 4/2026.
Nguyễn Duy Ngọc kêu gọi các bộ, ngành Trung ương và địa phương trong vùng Thủ đô đồng hành, phối hợp xuyên suốt, nhằm xây dựng một nghị quyết và khung pháp lý mới đáp ứng tầm vóc 100 năm, không chỉ cho Hà Nội mà còn cho toàn quốc.
Cao Thắng/VOV.VN