Nội dung chính
Gần 3.000 dự án bất động sản trên toàn quốc đang gặp vướng pháp lý, tổng vốn ước 2,4 triệu tỷ đồng, mở ra tiềm năng cung cấp khổng lồ nếu được tháo gỡ.
Tổng quan các dự án bị kẹt pháp lý
Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh, vào cuối năm 2025 có gần 2.991 dự án bất động sản gặp khó khăn; hơn 80% do vấn đề pháp lý, thủ tục đầu tư, đất đai và nghĩa vụ tài chính. Quy mô tài chính bị “đóng băng” lên tới 2,4 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 10% GDP năm 2025.
Tiến độ tháo gỡ và phân loại dự án
Trong gần 3.000 dự án, Bộ Xây dựng đã giải quyết 926 dự án. Các dự án còn lại được chia thành ba nhóm:
- 248 dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội – đang chuẩn bị nghị quyết tháo gỡ.
- 278 dự án do Chính phủ và các bộ, ngành – dự kiến xử lý trong năm 2026.
- 114 dự án thuộc thẩm quyền địa phương – sẽ được các tỉnh, thành phố giải quyết theo chỉ đạo Trung ương.
Đặc biệt, khoảng 80 dự án sử dụng hình thức hợp đồng BT (xây dựng‑chuyển giao) đang được Chính phủ soạn thảo nghị quyết riêng để nhanh chóng khơi thông nguồn lực.
Ảnh hưởng tới nguồn cung nhà ở và thị trường
Tháo gỡ các dự án này sẽ tạo ra nguồn cung nhà ở và thương mại khổng lồ, giảm áp lực thiếu hụt nhà ở. Bộ Xây dựng cho biết, đến cuối 2026, nhà ở xã hội sẽ bổ sung khoảng 160.000 căn, góp phần đạt hơn 60% mục tiêu 1 triệu căn đã đề ra.
Hiện có 1.114 dự án nhà ở, khu đô thị đang triển khai, tổng khoảng 529.000 sản phẩm. Tuy nhiên, cơ cấu sản phẩm chưa cân đối và giá bất động sản vẫn cao, khiến thị trường vẫn cần nguồn cung chất lượng và giá hợp lý.
Quan điểm chuyên gia và triển vọng 2026
Nhận định của các nhà phân tích
TS Nguyễn Văn Đính (Hiệp hội Bất động sản Việt Nam) nhận thấy năm 2025 đã có tín hiệu tích cực khi các dự án được tháo gỡ, nguồn cung mới đạt mức cao nhất kể từ 2020 và thanh khoản được cải thiện đáng kể.
Chuyên gia kinh tế TS Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh rằng việc hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục và áp dụng các cơ chế đặc thù sẽ tạo môi trường thuận lợi cho các dự án “đóng băng” được kích hoạt lại, nhất là ở khu vực miền Nam.
Thách thức và cơ hội
Mặc dù mở ra cơ hội tái cấu trúc thị trường, các doanh nghiệp vẫn phải nâng cao năng lực quản trị, thích ứng với các tiêu chuẩn phát triển ngày càng khắt khe và áp lực tài chính.
Khi nguồn cung được khơi thông, thị trường sẽ tự nhiên sàng lọc các dự án kém chất lượng, nhường chỗ cho các nhà phát triển có tiềm lực tài chính và tầm nhìn bền vững, chuyển dịch từ các dự án nhỏ lẻ sang các khu đô thị lớn, gắn liền với hạ tầng giao thông và mô hình đô thị nén (TOD).
Nhìn chung, với nền kinh tế tăng trưởng mạnh, chính sách tiền tệ linh hoạt và các mô hình đô thị mới, thị trường bất động sản năm 2026 có khả năng bước vào giai đoạn phục hồi bền vững nếu các vướng mắc pháp lý được giải quyết đồng bộ.
Phương Uyên